Wykonawcy:

Repertuar:

Dojrzała muzyka młodego Mozarta II – rok 1779

W styczniu 1779 roku Wolfgang Amadeus Mozart powrócił do rodzinnego Salzburga po bodaj najtrudniejszej, trwającej dwa lata, podróży swego życia, której celem było znalezienie lepiej płatnego zatrudnienia. Mając nadzieję na zdobycie posady kapelmistrzowskiej, odwiedził m.in.: Mannheim, Paryż, Strasburg i Monachium. Z ambitnych planów zawodowych nic jednak nie wyszło, a na domiar złego w trakcie pobytu we francuskiej stolicy zmarła towarzysząca mu matka.

W swym rodzinnym mieście Wolfgang Amadeusz objął stanowisko organisty na dworze arcybiskupa Hieronymusa von Colloredo. Radość i zapał twórczy wynikający z otrzymania stałej posady i przychodów prędko jednak zanikł, owocując tylko czterema dużymi dziełami religijnymi. Mozart stworzył wtedy dużo więcej muzyki świeckiej, pisanej niejako „na boku”, zawierając w niej elementy swych doświadczeń i inspiracji z niedawno ukończonej podróży. Powstała wówczas jedna z najświetniejszych jego kompozycji instrumentalnych tamtych lat – Koncert na dwa fortepiany Es-dur.

To dzieło o konwencjonalnym układzie części: szybka – wolna – szybka, w którym najważniejszym aspektem jest podwójnie prowadzony dialog: po pierwsze pomiędzy solistami, po drugie między duetem solistów a orkiestrą. Każde ogniwo otwiera bowiem orkiestrowy wstęp, po którym dwa fortepiany przejmują inicjatywę melodyczną, korespondując na tych płaszczyznach w różnych odcieniach nastrojów i barw.

Do dziś nie udało się jednoznacznie ustalić, kiedy dokładnie odbyła się premiera Koncertu Es-dur KV 365. Wszelkie tropy wskazują jednak, że partie solowe jako pierwsi wykonali Wolfgang Amadeusz oraz jego siostra Maria Anna. Na cele wykonywania tego koncertu w Wiedniu w 1781 roku Mozart rozbudował aparat orkiestry o dwa dodatkowe klarnety, dwie trąbki i kotły. Niestety, partytura tej wersji nie została do dziś odnaleziona.

Pośród wspomnianych czterech dzieł sakralnych napisanych przez Wolfganga Amadeusza w trakcie pełnienia funkcji nadwornego organisty Salzburga szczególną popularność zyskała ukończona 23 marca 1779 roku Msza C-dur, opatrzona numerem KV 317, znana szerzej pod przydomkiem „koronacyjna”. Tytuł ma długą tradycję i pojawia się już w pierwszym wydaniu katalogu Köchela (1862); nie sięga on jednak premiery, która miała miejsce podczas świąt wielkanocnych w kwietniu 1779 roku. Ów przydomek wiąże się bowiem z wykonaniem tej mszy w 1791 roku podczas uroczystości koronacyjnych Leopolda II w Pradze oraz – wkrótce po niespodziewanej śmierci zarówno cesarza, jak i kompozytora – w trakcie ceremonii koronacji następcy tronu, Franciszka I w 1792 roku (tym razem pod dyrekcją Antonio Salieriego).

W Mszy koronacyjnej wiodącą rolę pełni podporządkowana słowu dramaturgia muzyczna, nasuwająca skojarzenia z muzyką sceniczną. Danuta Gwizdalanka pisała, że: „[…] w przypadku dzieł religijnych Mozarta, często trudno orzec, w jakim stopniu słuchamy muzyki sakralnej, a w jakim – świeckiej, operowej. Trudno się temu dziwić, gdyż jedynie arcybiskup oddawał do jego dyspozycji zespół wykonawców tak duży i różnorodny, na jaki w metropoliach pozwalano sobie w operach. Zrozumiałe więc, że z tego korzystał i tak właśnie traktował teksty modlitw, które podobnie jak operowe arie wyrażały przede wszystkim emocje.” (D. Gwizdalanka, Mozart, PWM, Kraków 2022, s. 58.)

Paweł Riess

Jakub GRZYBOWSKI – dyrygent młodego pokolenia, którego działalność artystyczna obejmuje współpracę z czołowymi polskimi instytucjami muzycznymi. W sezonie 2025/2026 pełni funkcję Dyrygenta-Rezydenta Opery Wrocławskiej. Równolegle związany jest z Teatrem Wielkim – Operą Narodową, gdzie w sezonie 2024/2025 zadebiutował jako dyrygent-asystent przy premierze Wòlo bòskò – pierwszej kaszubskiej opery autorstwa Łukasza Godyli, a w kolejnym sezonie pracuje przy wznowieniu dzieła oraz przy produkcji Pasażerki Mieczysława Weinberga.

W bieżącym sezonie zadebiutuje z zespołami Filharmonii Narodowej, Filharmonii Krakowskiej, Filharmonii Gorzowskiej oraz Opery Wrocławskiej, gdzie poprowadzi spektakle Strasznego dworu Stanisława Moniuszki, Pchły Szachrajki Macieja Małeckiego, jak i Dziadka do orzechów Piotra Czajkowskiego. W dotychczasowej działalności współpracował także z Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie, Nadiia Ukrainian Symphony Orchestra, Filharmonią Sudecką, a także z orkiestrami Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina i Akademii Muzycznej w Katowicach.

Absolwent Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie na kierunku dyrygentura symfoniczno-operowa w klasie Michała Klauzy, którego obecnie jest asystentem. Kontynuuje naukę na studiach magisterskich oraz rozwija swoje kompetencje menedżerskie na kierunku Menedżer kultury w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Urodzony w Białymstoku, swoje pierwsze muzyczne doświadczenia zdobywał w środowisku chóralnym, którego tradycja na trwałe ukształtowała jego wrażliwość na formy wokalno-instrumentalne. Jako członek prestiżowego Polskiego Narodowego Chóru Młodzieżowego rozwijał warsztat pracy z ludzkim głosem. Uczestniczył w kursach mistrzowskich prowadzonych przez Patricka Fournilliera, Jocelyn Dienst-Bladin, Stephena Laytona oraz Agnieszkę Franków-Żelazny.

fot. Agata Felczak

NOVI PIANO DUO – duet fortepianowy utworzony w 2018 roku przez Annę Wielgus-Nowak i Grzegorza Nowaka, absolwentów krakowskiej Akademii Muzycznej im. K. Pendereckiego. Od 2018 roku zespół doskonalił swoje umiejętności pod kierunkiem Bartłomieja Kominka w macierzystej uczelni. W 2023 roku pianiści ukończyli studia w Hochschule für Musik und Theater w Rostocku w klasie mistrzowskiej Hansa-Petera Stenzl i Volkera Stenzl.

Duet prowadzi ożywioną działalność koncertową w Polsce i za granicą, m.in. we Włoszech, Monako, Niemczech, Izraelu i Kuwejcie.

Novi Piano Duo zdobył wiele prestiżowych nagród, m.in: Grand Prix oraz I nagrodę na 6th International Four Hands Competition w Monako, Grand Prix oraz I nagrodę w kategorii fortepian na cztery ręce oraz I nagrodę na 29th Roma International Piano Competition, wyróżnienie oraz nagrodę specjalną dla najlepszego duetu fortepianowego na I Międzynarodowym Konkursie Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie, III nagrodę oraz nagrodę specjalną Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca na I Międzynarodowym Konkursie Duetów Fortepianowych „Duettissimo”. Pianiści byli również finalistami XXI Międzynarodowego Konkursu Muzyki Kameralnej im. Kiejstuta Bacewicza w Łodzi.

Duet brał udział w kursach mistrzowskich wybitnych duetów fortepianowych, m.in. Stenzl Piano Duo, Duo Turgeon, Miroir Piano Duo, Kanazawa-Admony Piano Duo.

W ramach programu stypendialnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Kultura w sieci”, przy współpracy z Europejskim Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach, wytwórnią fonograficzną DUX oraz Agencją Presto, duet dokonał nagrań dzieł polskich kompozytorów okresu neoklasycyzmu – Witolda Lutosławskiego, Romana Palestra oraz Henryka Mikołaja Góreckiego.

W 2021 roku ukazał się debiutancki album płytowy Novi Piano Duo z dziełami na duet fortepianowy Romana Maciejewskiego. Album został nagrany przy współpracy z DUX Recording Producers, a wydany nakładem Związku Kompozytorów Polskich. W 2023 roku została wydana kolejna płyta zespołu – Cosmopolite, na której zaprezentowana jest twórczość Aleksandra Tansmana na duet fortepianowy. Album CD otrzymał bardzo dobre recenzje m.in. na stronie internetowej magazynu Crescendo, w Notatniku Pianistycznym, na stronie internetowej francuskiego magazynu ClicMagazine (redakcja przyznała także wyróżnienie Sélection ClicMag), w niemieckim magazynie Piano NEWS, jak również na stronie internetowej magazynu MusicWeb International (redakcja przyznała wyróżnienie Recommended). Ponadto płyta Cosmopolite została wyróżniona podczas IV edycji Międzynarodowego Konkursu Muzyczne Orły 2024.

fot. Dwudziestadruga.pl

Elisaveta (Yelyzaveta) TSAPOK – sopranistka pochodząca z Kijowa. Swoje wykształcenie zdobywała w R. Glier Kyiv Municipal Academy of Music, gdzie doskonaliła technikę wokalną w klasie Orysii Balanko. Następnie kontynuowała kształcenie w Ukrainian National Tchaikovsky Academy of Music w ramach asystenki-stażystki, gdzie rozwijała swój repertuar operowy i kameralny pod kierunkiem Marii Kononowej. Od 2024 roku studiuje w Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie w klasie Katarzyny Oleś-Blachy.

Zadebiutowała na profesjonalnej scenie w Kyiv Municipal Academic Opera and Ballet Theater for Children and Youth, a następnie występowała w Lyric Opera Studio Weimar w roli Papageny oraz I Knabe w Czarodziejskim flecie W.A. Mozarta czy Hrabiny w Le nozze di Figaro W.A. Mozarta. W 2025 roku wykonała partie Adiny w operze Napój miłosny G. Donizettiego oraz Lizy i Aminy w Lunatyczce V. Belliniego podczas Mediterranean Opera Studio & Festival w Katani na Sycylii, a także wystąpiła jako Rosalinda w operetce Zemsta nietoperza J. Straussa w Lyric Opera Studio Weimar.

Jest stypendystką EuropaChorAkademie Görlitz pod kierunkiem Jana Hoffmanna, w ramach którego wykonała Requiem G. Verdiego w Semperoper w Dreźnie pod batutą Daniele Gattiego. Otrzymała również stypendium Prague Summer Nights: Young Artists Music Festival oraz zaproszenie do chóralnego występu w Operze w Zurychu.

Laureatka Grand Prix Międzynarodowego Konkursu „Virtuoso” (Kijów 2023). Uczestniczyła w wielu kursach mistrzowskich prowadzonych m.in. przez: Sylvaina Cambrelinga, Carlosa Montané, Bogdana Makala, Christinę Domnick, Jeana-Christophe’a Charrona, Ansgara Hüninga, Jeanette Favaro-Reuter, Bernharda Klapprotta.

fot. N. Shevchenko

Patrycja WILGOS – studentka Wydziału Wokalno-Aktorskiego Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie. Kształci się wokalnie pod kierunkiem Małgorzaty Ratajczak jako mezzosopran. Zadebiutowała w 2026 r. podczas inscenizowanej wersji koncertowej opery Dziecko i czary M. Ravela pod batutą maestro Tomasza Tokarczyka, w reżyserii Błażeja Peszka, gdzie wcieliła się w tytułową rolę – Dziecka.

Laureatka wielu ogólnopolskich konkursów wokalno-instrumentalnych, autorka piosenek, wielokrotnie wyróżniana podczas festiwali piosenki autorskiej, poetka oraz pisarka. W 2024 r. wydała pierwszą autorską płytę zatytułowaną Nie muszę, na której znalazło się trzynaście jej autorskich piosenek.

Na swoim koncie ma debiut w Piwnicy pod Baranami. Jest członkinią krakowskiej grupy teatralno-muzycznej „Chawira”, koncertującej na scenach całej Polski. W 2022 r. podjęła współpracę z teatrem „In Vitro”, gdzie współtworzyła oprawę muzyczną do spektaklu Ryngraf stworzonego na podstawie opowiadania Marcina Wrońskiego w reżyserii Łukasza Witta-Michałowskiego. Od wielu lat aktywnie uczestniczy w projektach i koncertach charytatywnych, wykorzystując swoją twórczość do wspierania inicjatyw społecznych.

fot. R. Dziewulska

Paweł ŻURAWSKI – student Wydziału Wokalno-Aktorskiego Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie. Kształci się pod kierunkiem Macieja Gallasa jako tenor liryczny.

Swoją działalność artystyczną łączy z zainteresowaniami naukowo-technicznymi – jest absolwentem kierunku informatyka w Akademii Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie.

Edukację muzyczną rozpoczął od gry na instrumentach – ukończył szkołę muzyczną II stopnia w klasie klarnetu i akordeonu. Swoje umiejętności muzyczne doskonalił podczas licznych kursów mistrzowskich, m.in. w ramach Janowieckich Interpretacji Muzyki im. Jakuba Walaska.

Regularnie występuje na scenie jako solista oraz członek zespołów wokalnych. Współpracuje z zespołami i orkiestrami takimi jak Cappella Marialis, Chór Mieszany Katedry Wawelskiej, Nadsańska Orkiestra Kameralna w Stalowej Woli oraz Orkiestra Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Jako solista wykonywał partie solowe w Requiem d-moll KV 626 W.A. Mozarta, partię Arytmetyka w operze Dziecko i czary M. Ravela, występował w Oratorio de Noël C. Saint-Saënsa, a jako członek chóru Opery Krakowskiej wykonał VIII Symfonię Es-dur G. Mahlera.

Występował na polskich scenach: Zamku Królewskim w Niepołomicach, Katedrze Oliwskiej w Gdańsku, Amfiteatrze w Gorzowie Wielkopolskim, Teatrze Groteska oraz w Operze Krakowskiej. Koncertował również za granicą – m.in. w Ambasadzie RP w Pradze, a także we Florencji, Rzymie, Budapeszcie i Luton.

Najchętniej sięga po repertuar muzyki sakralnej oraz klasyki polskiej wokalistyki, reprezentowanej przez takich artystów jak Jan Kiepura i Bogdan Paprocki.

fot. A. Nowak

Szymon MAZIARZ - solista, kameralista i artysta chóru Filharmonii Krakowskiej. Absolwent Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Mieczysława Karłowicza w Mielcu w klasie fortepianu Jana Lubienieckiego oraz klasie śpiewu dodatkowego Marcina Pokusy. Obecnie student trzeciego roku w klasie śpiewu solowego Marcina Wolaka oraz klasie fortepianu Mileny Kędry w Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie.

Laureat II miejsca na VII Ogólnopolskim Konkursie Wokalnym im. Zygmunta Noskowskiego w Bochni oraz III miejsca na X Ogólnopolskim Konkursie Wokalnym im. Krystyny Jamroz dla uczniów szkół muzycznych II stopnia w Kielcach.

Wykonywał partie solowe między innymi z orkiestrą symfoniczną Akademii Muzycznej w Krakowie oraz orkiestrą symfoniczną Filharmonii Krakowskiej. Współpracował również z zespołami jak: Chór Polskiego Radia Lusławice, Collegium Zieleński czy Cracow Singers.

W grudniu 2023 r. dołączył do zespołu wokalnego Capella Marialis, z którym koncertował między innymi w kościele św. Tomasza w Lipsku. Od stycznia 2024 r. członek zespołu wokalnego VoctEnsemble. Od 2025 r. związany z Filharmonią Krakowską im. Karola Szymanowskiego.

fot. K. Mika