IM. JERZEGO KATLEWICZA
IM. JERZEGO KATLEWICZA
Wykonawcy:
Orkiestra Filharmonii Krakowskiej
Michał Klauza – dyrygent
Roger César Muraro – fortepian
Repertuar:
* * *
„Palec i klawisz – krótka historia zmagań pianistów z fortepianem”
Wstęp wolny
FRANCJA! ELEGANCJA!
Namiętna muzyka G. Bizeta i subtelne kompozycje M. Ravela posiadają wspólny mianownik dzieł zrodzonych nad Sekwaną z udziałem elegancji, wyrafinowania, lekkości i wdzięku. Obaj francuscy kompozytorzy byli także mistrzami instrumentacji, a ich utwory zachwycają szeroką paletą dźwiękową i niezwykłym bogactwem nastrojów.
Pracę nad trzyczęściowym Koncertem fortepianowym G-dur Ravel ukończył w 1931 roku. Prawie równolegle skomponował jednoczęściowy Koncert fortepianowy D-durna lewą rękę – dla amerykańskiego pianisty P. Wittgensteina, który stracił prawe ramię na froncie. Choroba nie pozwoliła kompozytorowi zasiąść osobiście przy fortepianie podczas premiery Koncertu G-dur, o zastępstwo w Paryżu w 1932 roku poprosił więc pianistkę M. Long. W tym samym roku w Wiedniu Wittgenstein zagrał po raz pierwszy Koncert D-dur, a w 1939 ukazała się transkrypcja tego utworu na dwie ręce – autorstwa A. Cortrota.
Blisko sto lat wcześniej w Paryżu przyszedł na świat G. Bizet, niedoceniany za życia „ojciec” Arlezjanki – tajemniczej dziewczyny z Arles, która dzięki duetowi finezyjnych suit instrumentalnych zamieszkała w sercach melomanów całego świata. Bohaterka pochodziła ze sztuki teatralnej A. Daudeta; pierwszą inscenizację Arlezjanki z muzyką Bizeta wystawiono w 1872 roku w Paryżu. Spektakl nie odniósł większego sukcesu lecz fragmenty partytury wykorzystano w dwóch popularnych suitach. Pierwszą stworzył w 1872 roku sam Bizet, autorem drugiej (opracowanej w1879 roku, a więc już po jego śmierci), był najprawdopodobniej przyjaciel kompozytora, E. Guiraud.
Dorota Staszkiewicz
Michał KLAUZA - Dyrektor Artystyczny Filharmonii im. K. Szymanowskiego w Krakowie. Dyrektor Artystyczny Orkiestry Polskiego Radia w Warszawie (2015- 2025), kierownik muzyczny Opery i Filharmonii Podlaskiej (2013–2015), II dyrygent Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (2009–2015). Był dyrygentem i zastępcą dyrektora muzycznego Welsh National Opera w Cardiff (2004–2008), gdzie przygotował i poprowadził wiele spektakli należących do kanonu światowej literatury operowej.
W grudniu 2011 roku poprowadził w Narodowej Operze Ukrainy w Kijowie Króla Rogera Karola Szymanowskiego w wersji koncertowej, przygotowanego jako finałowe wydarzenie Zagranicznego Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. We wrześniu 2021 roku przygotował i poprowadził wraz z zespołami Opery Krakowskiej prapremierę opery Wanda Joanny Wnuk-Nazarowej. W 2019 roku w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej przygotował i pokierował muzycznie premierą wystawionej po raz pierwszy w Polsce operą Billy Budd Benjamina Brittena, a w roku 2023 na tejże scenie przygotował i dyrygował premierą Petera Grimesa tegoż kompozytora.
Występował z licznymi orkiestrami w kraju i za granicą. Koncertował we Francji, Niemczech, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Brazylii, Armenii, Korei Południowej i krajach Zatoki Perskiej. Współpracował z Operą Bałtycką, Operą Nova w Bydgoszczy, Teatrem Wielkim w Poznaniu, Operą Wrocławską, Operą Krakowską, Teatrem Wielkim - Operą Narodową w Warszawie (1998–2003).
W swoim dorobku artystycznym posiada szereg nagrań radiowych, telewizyjnych i streamingowych. Z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach dokonał pierwszej studyjnej rejestracji operetki Loteria na mężów Karola Szymanowskiego wydanej przez Polskie Radio i nominowanej do nagrody Fryderyk 2019. W dyskografii pod jego batutą znajduje się wiele albumów wydanych przez Agencję Muzyczną Polskiego Radia, DUX i inne wytwórnie płytowe, m.in. nagraną z Polską Orkiestrą Radiową operę Hagith Szymanowskiego (nagroda Fryderyk 2020 w kategorii: Album Roku, Muzyka Oratoryjna i Operowa), utwory symfoniczne Henryka Warsa, Msze Stanisława Moniuszki (nagroda Feniks 2020 Stowarzyszenia Wydawców Katolickich), operę Nędza uszczęśliwiona Macieja Kamieńskiego oraz płyty: Muzyka kompozytorów polskich XVIII i XIX wieku z Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie, Gubajdulina. Cisza i krzyż z Sinfonią Varsovią, Józef Zeidler – Nieszpory z Sinfoniettą Cracovią i Polskim Chórem Kameralnym (nominacja do nagrody Fryderyk 2021), Accordion Concertos z Chopin University Chamber Orchestra. W maju 2002 roku z zespołami Teatru Wielkiego - Opery Narodowej w Warszawie nagrał dla Polskiego Radia spektakl Król Roger Szymanowskiego, emitowany przez Międzynarodową Unię Radiową.
Dokonał szeregu nagrań muzyki do filmów m.in. do nagrodzonego IO Jerzego Skolimowskiego. Od 2016 do lutego 2022 roku był gościnnym dyrygentem Teatru Bolshoi w Moskwie, gdzie przygotował i poprowadził premiery Don Pasquale Gaetano Donizettiego oraz Idioty Mieczysława Weinberga; dyrygował także spektaklami: Eugeniusz Oniegin Piotra Czajkowskiego oraz Katarzyna Izmajłowa Dmitrija Szostakowicza. Współpracę zerwał po barbarzyńskim ataku reżimu putinowskiego na Ukrainę.
Od 2020 roku wykłada w Katedrze Dyrygentury Symfoniczno-Operowej UMFC w Warszawie.
Absolwent Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie dyrygentury symfoniczno-operowej Ryszarda Dudka oraz studiów podyplomowych w Konserwatorium im. Rimskiego-Korsakowa w Sankt Petersburgu w klasie Ilii Musina. Swoje umiejętności doskonalił na kursach mistrzowskich w Polsce, we Włoszech i w Holandii.
fot. P. Markowski
Roger MURARO – urodzony w Lyonie w 1959 roku w rodzinie pochodzącej z Wenecji, Roger Muraro rozpoczął naukę muzyki od nauki gry na saksofonie, zanim sam nauczył się gry na fortepianie. W wieku dziewiętnastu lat rozpoczął studia pianistyczne w klasie Yvonne Loriod w Konserwatorium Paryskim, uczył się również u Éliane Richepin. W Konserwatorium w Paryżu poznał Oliviera Messiaena. Szybko zyskał renomę jednego z czołowych interpretatorów twórczości francuskiego kompozytora. Utrwalił na płytach, ukończone w 2001 roku nagranie kompletu solowych utworów fortepianowych Messiaena, które spotkało się z jednogłośnym uznaniem krytyków. Jego wykonania Vingt Regards sur l’Enfant Jésus i całego Catalogue d’oiseaux są uważane nie tylko za niezwykłe osiągnięcie, ale także za intymną interpretację dzieł Messiaena, z którymi całkowicie się identyfikuje.