Wykonawcy:

Orkiestra i Chór Filharmonii Krakowskiej

Michał Klauza – dyrygent

Mariana Poltorak - sopran*

Hazuki Hirano - alt

Bartosz Nowak - tenor 
Artur Garbas - baryton*
Janusz Wierzgacz - przygotowanie Chóru Filharmonii Kakowskiej

*nagroda w XXI Międzynarodowym Konkursie Sztuki Wokalnej

im. Ady Sari w Nowym Sączu

Repertuar:

Robert Nessler - 5 Orchesterlieder na mezzosopran i orkiestrę 

Ludwig van Beethoven – IX Symfonia d-moll op. 125

Koncert z przerwą, czas trwania ok. 2 godz.

„Bez muzyki życie byłoby błędem” – pisał F. Nietzsche, dla którego sztuka dźwięków była prawdziwą pasją. Chociaż słynnemu filozofowi nie udało się zostać wybitnym kompozytorem, miał ogromny wpływ na rozwój tej dziedziny, inspirując m.in. G. Mahlera czy R. Straussa. Po teksty Nietzschego sięgnął również austriacki twórca R. Nessler, spod którego pióra w 1984 roku wyszło Fünf Orchesterlieder na mezzosopran i orkiestrę kameralną. Nessler był daleko spokrewniony z A. Webernem i żywo interesował się twórczością swojego sławnego rodaka, któremu bliskie były dzieła ekspresjonisty G. Trakla. Pełne smutku, mroczne wiersze pochodzącego z Salzburga poety, który pod koniec życia przebywał w Krakowie, trafiły również do Fünf Orchesterlieder.

Zagadnienie relacji między autorem tekstu a autorem muzyki stanowi ważny element rozważań nad słowem i dźwiękiem. L. van Beethovena i F. Schillera połączyły ideały Ody do radości – manifestu wolności, sprawiedliwości i braterstwa. Wykorzystując fragmenty poematu z 1785 roku w finale swojej IX Symfonii, Beethoven stworzył jedno z najbardziej symbolicznych dzieł w historii muzyki. Pierwsze publiczne wykonanie utworu odbyło się w 1824 roku w wiedeńskim Kärntnertortheater i zakończyło aplauzem publiczności. Na wyrazy uznania ze strony profesjonalistów trzeba było trochę poczekać, ale kolejne pokolenia zdecydowanie doceniły mistrzowską kompozycję. W 1842 roku w Dreźnie jej wykonanie poprowadził R. Wagner, do entuzjastów ostatniego dzieła Beethovena dołączyli też m.in. H. Berlioz, F. Liszt, A. Bruckner i G. Mahler. Od tamtej pory IX Symfonia pojawia się w historii w różnych kontekstach. W 1972 roku jej fragment ustanowiono hymnem Unii Europejskiej.

Dorota Staszkiewicz

Michał KLAUZA - Dyrektor Artystyczny Orkiestry Polskiego Radia w Warszawie (2015- 2025), kierownik muzyczny Opery i Filharmonii Podlaskiej (2013–2015), II dyrygent Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (2009–2015). Był dyrygentem i zastępcą dyrektora muzycznego Welsh National Opera w Cardiff (2004–2008), gdzie przygotował i poprowadził wiele spektakli należących do kanonu światowej literatury operowej.

W grudniu 2011 roku poprowadził w Narodowej Operze Ukrainy w Kijowie Króla Rogera Karola Szymanowskiego w wersji koncertowej, przygotowanego jako finałowe wydarzenie Zagranicznego Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. We wrześniu 2021 roku przygotował i poprowadził wraz z zespołami Opery Krakowskiej prapremierę opery Wanda Joanny Wnuk-Nazarowej. W 2019 roku w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej przygotował i pokierował muzycznie premierą wystawionej po raz pierwszy w Polsce operą Billy Budd Benjamina Brittena, a w roku 2023 na tejże scenie przygotował i dyrygował premierą Petera Grimesa tegoż kompozytora.

Występował z licznymi orkiestrami w kraju i za granicą. Koncertował we Francji, Niemczech, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Brazylii, Armenii, Korei Południowej i krajach Zatoki Perskiej. Współpracował z Operą Bałtycką, Operą Nova w Bydgoszczy, Teatrem Wielkim w Poznaniu, Operą Wrocławską, Operą Krakowską, Teatrem Wielkim - Operą Narodową w Warszawie (1998–2003).

W swoim dorobku artystycznym posiada szereg nagrań radiowych, telewizyjnych i streamingowych. Z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach dokonał pierwszej studyjnej rejestracji operetki Loteria na mężów Karola Szymanowskiego wydanej przez Polskie Radio i nominowanej do nagrody Fryderyk 2019. W dyskografii pod jego batutą znajduje się wiele albumów wydanych przez Agencję Muzyczną Polskiego Radia, DUX i inne wytwórnie płytowe, m.in. nagraną z Polską Orkiestrą Radiową operę Hagith Szymanowskiego (nagroda Fryderyk 2020 w kategorii: Album Roku, Muzyka Oratoryjna i Operowa), utwory symfoniczne Henryka Warsa, Msze Stanisława Moniuszki (nagroda Feniks 2020 Stowarzyszenia Wydawców Katolickich), operę Nędza uszczęśliwiona Macieja Kamieńskiego oraz płyty: Muzyka kompozytorów polskich XVIII i XIX wieku z Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie, Gubajdulina. Cisza i krzyż z Sinfonią Varsovią, Józef Zeidler – Nieszpory z Sinfoniettą Cracovią i Polskim Chórem Kameralnym (nominacja do nagrody Fryderyk 2021), Accordion Concertos z Chopin University Chamber Orchestra. W maju 2002 roku z zespołami Teatru Wielkiego - Opery Narodowej w Warszawie nagrał dla Polskiego Radia spektakl Król Roger Szymanowskiego, emitowany przez Międzynarodową Unię Radiową.

Dokonał szeregu nagrań muzyki do filmów m.in. do nagrodzonego IO Jerzego Skolimowskiego. Od 2016 do lutego 2022 roku był gościnnym dyrygentem Teatru Bolshoi w Moskwie, gdzie przygotował i poprowadził premiery Don Pasquale Gaetano Donizettiego oraz Idioty Mieczysława Weinberga; dyrygował także spektaklami: Eugeniusz Oniegin Piotra Czajkowskiego oraz Katarzyna Izmajłowa Dmitrija Szostakowicza. Współpracę zerwał po barbarzyńskim ataku reżimu putinowskiego na Ukrainę.

Od 2020 roku wykłada w Katedrze Dyrygentury Symfoniczno-Operowej UMFC w Warszawie.

Absolwent Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie dyrygentury symfoniczno-operowej Ryszarda Dudka oraz studiów podyplomowych w Konserwatorium im. Rimskiego-Korsakowa w Sankt Petersburgu w klasie Ilii Musina. Swoje umiejętności doskonalił na kursach mistrzowskich w Polsce, we Włoszech i w Holandii.

fot. P. Markowski

Mariana POLTORAK – utalentowana, młoda ukraińska sopranistka, jedna z najbardziej interesujących śpiewaczek operowych młodego pokolenia. W 2025 roku zdobyła I nagrodę w prestiżowym Międzynarodowym Konkursie Sztuki Wokalnej im. Ady Sari oraz IV nagrodę w Międzynarodowym Konkursie Wokalnym im. Stanisława Moniuszki. W tym samym roku wystąpiła jako Donna Elvira w Don Giovannim Wolfganga Amadeusa Mozarta podczas Da Ponte Opera Festival, a jej debiut fonograficzny zaplanowany na rok 2026, zakłada nagranie pieśni Fryderyka Chopina dla wytwórni Brilliant Classics.

Ukończyła studia magisterskie w Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie (2016–2021) w klasie śpiewu solowego Olgi Popowicz oraz w klasie kameralistyki Lecha Napierały. W 2022 roku uczestniczyła w BelCanto Academie w Bad Wildbad. Umiejętności wokalne doskonaliła również na kursach mistrzowskich prowadzonych przez wybitnych śpiewaków i pedagogów, m.in. pod kierunkiem Mariusza Kwietnia, Urszuli Kryger, Olafa Baera (Hochschule für Musik in Dresden), Stephena W. Smitha (Lyric Opera of Chicago), Baczo Nakaszidze (Gruzja), Jerzego Artysza, Adi Bara. Kontynuuje kształcenie wokalne w Akademii Operowej przy Teatrze Wielkim - Operze Narodowej w Warszawie pod okiem Olgi Pasiecznik, Izabeli Kłosińskiej, Michała Biela oraz Sophii Munoz.

Jej sztuka wokalna została doceniona wieloma nagrodami na konkursach krajowych oraz międzynarodowych, w tym nagrodą specjalną im. Ewy Podleś podczas Konkursu Moniuszkowskiego w 2025 roku, I nagrodą i nagrodą specjalną na II Ogólnopolskim Festiwalu i Konkursie Kameralnej Twórczości Wokalnej im. Witolda Friemanna. Została również uhonorowana stypendium Lotte-Brauer Fundacji im. Lotte Lehmann oraz stypendium Gaude Polonia Narodowego Centrum Kultury.

Koncertowała m.in. w Filharmonii Krakowskiej z orkiestrą Sinfonietta Cracovia pod batutą Alexandra Humali, w Operze Krakowskiej pod dyrekcją Tomasza Tokarczyka, z Orkiestrą Filharmonii Tarnopolskiej, w Filharmonii Podkarpackiej w Rzeszowie, podczas Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego Salezjańskie Lato Muzyczne w Przemyślu, na Międzynarodowej Konferencji Naukowej Musica Galiciana na Uniwersytecie Rzeszowskim, podczas Międzynarodowego Festiwalu Kultury Kresowej w Jarosławiu, a także wykonując recitale pieśni polskiej w ramach projektu Rada Regencyjna – Śladami Zapomnianych Bohaterów zorganizowanego przez Instytut Promocji Muzyki Polskiej z okazji 100-lecia Odzyskania Niepodległości przez Polskę. Uczestniczyła ponadto w Festiwalu Muzyki Filmowej w Krakowie.

Bogaty, zróżnicowany repertuar obejmujący dzieła operowe i muzykę kameralną, a także wyrazista osobowość sceniczna czynią z Mariany Poltorak sopranistkę o ogromnym potencjale i rosnącym uznaniu międzynarodowym.

fot. I. Vovchuk 

Hazuki HIRANO – wschodząca artystka, która coraz częściej gości na scenach operowych i w salach koncertowych Japonii oraz Europy. Wśród jej ostatnich angaży znalazły się role takie jak La Badessa czy La Suora Zelatrice w operze Giacomo Pucciniego Suor Angelica, a także Ciesca w operze Gianni Schicchi Pucciniego, obie wystawione na deskach Schlosstheater Schönbrunn w Wiedniu w 2025 roku.

Wystąpiła też jako solistka w wielu produkcjach koncertowych, takich jak Missa brevis Wolfganga Amadeusa Mozarta w Wiedniu czy wystawione w Tokio Requiem Mozarta, Dziewiąta Symfonia Ludwiga van Beethovena oraz Mesjasz Georga Friedricha Haendla.

Studiowała pod kierunkiem prof. Masako Teshimy na Tokijskim Uniwersytecie Sztuki, gdzie otrzymała prestiżową nagrodę Emerald Award. Obecnie kontynuuje studia magisterskie ze śpiewu operowego na Uniwersytecie Muzycznym i Sztuk Scenicznych w Wiedniu (MDW), gdzie uczy się pod kierunkiem prof. H. Keila, prof. H. Malkowskiego i prof. E. Lienbacher. Posiada również tytuł licencjata w dziedzinie edukacji muzycznej uzyskany na Uniwersytecie Gakugei w Tokio.

Jej kunszt wokalny został doceniony wieloma nagrodami, w tym nagrodą główną w konkursie Tama-Fresh Competition oraz Międzynarodowym Konkursie Muzyki Wokalnej w Tokio. Jest laureatką stypendium Fukushima Scholarship, obejmującego studia zagraniczne, oraz stypendium Munetsugu Angel Fund dla wybitnych studentów kierunków muzycznych.

wszechstronność i ekspresyjny mezzosopranowy głos artystki nieustannie przyciągają uwagę, szczególnie w utworach operowych, pieśniach i oratoriach, do których wnosi zarówno muzyczną głębię, jak i emocjonalną przejrzystość.

fot. ©Annemone Taake 

Bartosz NOWAK - ukończył Akademię Muzyczną im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu w klasie śpiewu solowego Piotra Łykowskiego oraz Olgi Ksenicz w specjalności pieśniarsko-oratoryjnej oraz wokalno-aktorskiej. Swą muzyczną edukację rozpoczął w Państwowej Szkole Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Opolu, którą ukończył z wyróżnieniem w klasie śpiewu solowego Rafała Żurakowskiego.

Umiejętności wokalne doskonalił podczas mistrzowskich kursów prowadzonych przez wybitnych artystów, takich jak Thomas Hampson, Thomas Hayer, Mario Diaz, Teresa Żylis-Gara i in.

Laureat II nagrody na VI Ogólnopolskim Konkursie Wokalnym im. Krystyny Jamroz w Busku-Zdroju oraz II nagrody na Międzynarodowym Konkursie Wokalnym Iuventus Canti we Vrablach (Słowacja).

Artysta występował na licznych scenach, m.in. Filharmonii Narodowej, Narodowego Forum Muzyki, Filharmonii Opolskiej czy Filharmonii Dolnośląskiej. Koncertował wykonując partie solowe w Missa pro pace Wojciecha Kilara, III Symfonii Pieśń o nocy Karola Szymanowskiego, IX Symfonii Ludwiga van Beethovena czy Stabat Mater Gioacchino Rossiniego.

Występował pod batutą takich dyrygentów, jak Benjamin Bayl, Jacek Błaszczyk, Paul Eswood, Michał Klauza, Marek Pijarowski, Marcin Sompoliński i in.

W 2018 roku zadebiutował w Warszawskiej Operze Kameralnej rolą Pedrilla w Uprowadzeniu z seraju Wolfganga Amadeusza Mozarta i od tej pory współpracuje z tym teatrem jako solista.

Od 2023 roku artysta współpracuje także z Chórem Filharmonii Narodowej.

fot. G. Mart

Artur GARBAS – edukację muzyczną rozpoczął od studiów licencjackich ze śpiewu solowego na Uniwersytecie Muzycznym w Dreźnie, studia magisterskie zaś ukończył na Akademii Teatralnej im. Augusta Everdinga w Monachium. Uczestniczył m.in. w kursach mistrzowskich prowadzonych przez Rudolfa Piernaya i Silvanę Bazzoni-Bartoli. Laureat licznych stypendiów (Deutsche Oper Berlin, Fundacja Thomasa Gottholda Greinwalda, Fundacja Hamela, Deutschlandstipendium) oraz nagród. Zdobył m.in. I miejsce na 49. Bundeswettbewerb Gesang oraz III nagrodę na 21. Międzynarodowym Konkursie Sztuki Wokalnej im. Ady Sari w Nowym Sączu.

Pierwsze doświadczenia sceniczne zdobywał w Operze w Lipsku. Jako solista zadebiutował w Teatrze Narodowym w Pradze w roli Léandre’a w operze Miłość do trzech pomarańczy Siergieja Prokofiewa. W czasie studiów występował jako Belcore w Napoju miłosnym Gaetano Donizettiego oraz jako Ojciec w Jasiu i Małgosi Engelberta Humperdincka w teatrze w Brandenburgu. W Teatrze Księcia Regenta (Prinzregententheater) w Monachium, we współpracy z Orkiestrą Radiową Bawarii (Münchner Rundfunkorchester), zaśpiewał rolę Gaspara w komicznej operze Rita G. Donizettiego oraz wcielił się w postać Don Parmenione w L’occasione fa il ladro Gioachino Rossiniego.

Od sezonu 2022/23 Artur Garbas był stypendystą Deutsche Oper Berlin, zaś w sezonie 2024/25 dołączył do zespołu solistów tej sceny kreując takie role jak m.in.: Papageno (Czarodziejski flet W.A. Mozarta), Masetto (Don Giovanni W.A. Mozarta), Figaro (Wesele Figara W.A. Mozarta), Ojciec (Jaś i Małgosia E. Humperdincka), Don Profondo (Podróż do Reims G. Rossiniego), Don Fernando (Fidelio L. van Beethovena), Marco (Gianni Schicchi G. Pucciniego).

Współpracował z wieloma wybitnymi dyrygentami, takimi jak: Jörg-Peter Weigle, Sir Donald Runnicles, Sebastian Weigle, John Fiore, Marta Kluczyńska, Ariane Matiakh, Alessandro De Marchi, Sesto Quatrini, Michele Spotti, Christopher Ward, Ulf Schirmer oraz Ivan Repušić.

fot. Ch. Hartmann