Wykonawcy:

Orkiestra i Chór Filharmonii Krakowskiej

Michał Klauza – dyrygent
Lidia Sosnowska - sopran

Joanna Święszek-Przeliorz - alt

Bartłomiej Chorąży - tenor

Paweł Szarpak - bas
Stefan Bertman - sopran chłopięcy 

Janusz Wierzgacz - przygotowanie chóru

Repertuar:

Tradycja i współczesność

Byli narodowości przede wszystkim muzycznej: Henryk Wars – Mieczysław Wajnberg – Leonard Bernstein. W ich ludzkich i artystycznych genotypach łączyły się w splocie polifonicznym oraz przenikały różne tradycje: żydowska, rosyjska, amerykańska czy polska.

Z pieśni i jazzu

Henryk Wars (1902-1977) – twórca niezapomnianych piosenek polskiego kina międzywojennego – swoje symfoniczne utwory pisał już w okresie, kiedy po wojnie osiadł w Ameryce. Uwertura Maalot to elegia poświęcona pamięci dzieci z sierocińca w Izraelu na granicy libańskiej, zamordowanych w zamachu terrorystycznym, 15 maja 1974 roku. Muzykę wyróżnia melodyjność i budowanie dramaturgii od tonu żałości ku końcowej apoteozie, przenikniętej nadzieją na lepszy świat. Z kolei nad „symfonią jazzową” City Sketches Wars pracował ponad dwadzieścia lat – do roku 1974. Jej cykl współtworzą trzy barwne ogniwa, będące reprezentacją ówczesnej amerykańskiej współczesności: Wieżowce (High-Rise); Blues śródmiejski (Downtown Blues) i Autostradowe scherzo (Freeway Scherzo). Źródłem inspiracji dla kompozytora stał się zarówno jazz orkiestrowy Paula Whitemana, jak i Amerykanin w Paryżu George’a Gershwina.

Z tęsknoty

Mieczysław (Mojsze) Wajnberg (1919-1996) czuł się Żydem, jego styl kompozytorski ukształtowała muzyka rosyjska (zwłaszcza Szostakowicza), ale jako człowiek podkreślał silną więź z Polską. Melodie polskie na orkiestrę op. 47 nr 2 skomponowane zostały w 1950 roku, w czasie eskalacji prześladowań ludzi przez władze totalitarne w Związku Radzieckim. Muzyka, zapatrzona w folklor, wyraża tęsknotę artysty za czasem młodości spędzonym w Warszawie. Można tu zidentyfikować intonacje rzewnego kujawiaka, wzniosłego poloneza, zamaszystego oberka czy po-Moniuszkowskiego mazura.

Z psalmów

Chichester Psalms Leonarda Bernsteina (1918-1990) – zrodziły się na zamówienie Waltera Husseya – dziekana katedry w Chichester w West Sussex w Anglii w 1965 roku. Kompozytor wybrał fragmenty z Księgi Psalmów, zachowując oryginalny tekst hebrajski. Trzy części kompozycji obramowane zostały introdukcją (tekst z Psalmu 108: „Zbudź się, chwało moja, zbudź się harfo i cytro!) i finałem (tekst z Psalmu 133: „O, jak to dobrze i miło, gdy bracia żyją w zgodzie!”). Bernsteinowi przyświecało przesłanie natury ekumenicznej i idea wspólnoty ludzkości. Z muzyki odczytać można symbolikę biblijną związaną, przykładowo, z cyfrą siedem (preferowany interwał septymy czy nietypowe metrum 7/4) lub harfą, utożsamianą z postacią Króla Dawida. I kompozytor nie byłby sobą, gdyby nie podszył narracji dźwiękowej złożonymi rytmami znanymi z West Side Story. Chwalić Pana można przecież wszelkimi żywiołami: i brzmieniem chóru, i energetyzującą perkusją, i śpiewem pięknego chłopięcego głosu…

Małgorzata Janicka-Słysz

Michał KLAUZA - Dyrektor Artystyczny Filharmonii im. K. Szymanowskiego w Krakowie. Dyrektor Artystyczny Orkiestry Polskiego Radia w Warszawie (2015- 2025), kierownik muzyczny Opery i Filharmonii Podlaskiej (2013–2015), II dyrygent Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (2009–2015). Był dyrygentem i zastępcą dyrektora muzycznego Welsh National Opera w Cardiff (2004–2008), gdzie przygotował i poprowadził wiele spektakli należących do kanonu światowej literatury operowej.

W grudniu 2011 roku poprowadził w Narodowej Operze Ukrainy w Kijowie Króla Rogera Karola Szymanowskiego w wersji koncertowej, przygotowanego jako finałowe wydarzenie Zagranicznego Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. We wrześniu 2021 roku przygotował i poprowadził wraz z zespołami Opery Krakowskiej prapremierę opery Wanda Joanny Wnuk-Nazarowej. W 2019 roku w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej przygotował i pokierował muzycznie premierą wystawionej po raz pierwszy w Polsce operą Billy Budd Benjamina Brittena, a w roku 2023 na tejże scenie przygotował i dyrygował premierą Petera Grimesa tegoż kompozytora.

Występował z licznymi orkiestrami w kraju i za granicą. Koncertował we Francji, Niemczech, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Brazylii, Armenii, Korei Południowej i krajach Zatoki Perskiej. Współpracował z Operą Bałtycką, Operą Nova w Bydgoszczy, Teatrem Wielkim w Poznaniu, Operą Wrocławską, Operą Krakowską, Teatrem Wielkim - Operą Narodową w Warszawie (1998–2003).

W swoim dorobku artystycznym posiada szereg nagrań radiowych, telewizyjnych i streamingowych. Z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach dokonał pierwszej studyjnej rejestracji operetki Loteria na mężów Karola Szymanowskiego wydanej przez Polskie Radio i nominowanej do nagrody Fryderyk 2019. W dyskografii pod jego batutą znajduje się wiele albumów wydanych przez Agencję Muzyczną Polskiego Radia, DUX i inne wytwórnie płytowe, m.in. nagraną z Polską Orkiestrą Radiową operę Hagith Szymanowskiego (nagroda Fryderyk 2020 w kategorii: Album Roku, Muzyka Oratoryjna i Operowa), utwory symfoniczne Henryka Warsa, Msze Stanisława Moniuszki (nagroda Feniks 2020 Stowarzyszenia Wydawców Katolickich), operę Nędza uszczęśliwiona Macieja Kamieńskiego oraz płyty: Muzyka kompozytorów polskich XVIII i XIX wieku z Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie, Gubajdulina. Cisza i krzyż z Sinfonią Varsovią, Józef Zeidler – Nieszpory z Sinfoniettą Cracovią i Polskim Chórem Kameralnym (nominacja do nagrody Fryderyk 2021), Accordion Concertos z Chopin University Chamber Orchestra. W maju 2002 roku z zespołami Teatru Wielkiego - Opery Narodowej w Warszawie nagrał dla Polskiego Radia spektakl Król Roger Szymanowskiego, emitowany przez Międzynarodową Unię Radiową.

Dokonał szeregu nagrań muzyki do filmów m.in. do nagrodzonego IO Jerzego Skolimowskiego. Od 2016 do lutego 2022 roku był gościnnym dyrygentem Teatru Bolshoi w Moskwie, gdzie przygotował i poprowadził premiery Don Pasquale Gaetano Donizettiego oraz Idioty Mieczysława Weinberga; dyrygował także spektaklami: Eugeniusz Oniegin Piotra Czajkowskiego oraz Katarzyna Izmajłowa Dmitrija Szostakowicza. Współpracę zerwał po barbarzyńskim ataku reżimu putinowskiego na Ukrainę.

Od 2020 roku wykłada w Katedrze Dyrygentury Symfoniczno-Operowej UMFC w Warszawie.

Absolwent Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie dyrygentury symfoniczno-operowej Ryszarda Dudka oraz studiów podyplomowych w Konserwatorium im. Rimskiego-Korsakowa w Sankt Petersburgu w klasie Ilii Musina. Swoje umiejętności doskonalił na kursach mistrzowskich w Polsce, we Włoszech i w Holandii.

fot. P. Markowski

Lidia SOSNOWSKA – sopranistka. Rozpoczęła naukę śpiewu w Państwowej Szkole Muzycznej im. Władysława Żeleńskiego w Krakowie pod kierunkiem Macieja Gallasa. Od samego początku swojej edukacji muzycznej brała udział w licznych przedstawieniach, koncertach i konkursach. Po ukończeniu szkoły kontynuowała studia na Akademii Muzycznej (obecnie im. K. Pendereckiego) w Krakowie, gdzie w 2019 roku uzyskała dyplom z wyróżnieniem. Wzbogacała swoje umiejętności uczestnicząc w kursach mistrzowskich, między innymi z Mariuszem Kwietniem, Piotrem Beczałą, Teru Yoshiharą czy Sivan Rotem.

Na swoim koncie ma między innymi rolę Tatiany w operze Eugeniusz Oniegin oraz Kleopatry w Juliuszu Cezarze G. F. Händla. W 2018 roku wystąpiła na festiwalu Muzyka w Starym Krakowie, wykonując między innymi cykl Pieśni Kurpiowskich K. Szymanowskiego. W 2022 roku zadebiutowała na krakowskim Festiwalu Muzyki Filmowej, wykonując suitę Marcina Skolimowskiego z filmu Ciemno, prawie noc. Współpracowała z orkiestrami Opery Krakowskiej, Filharmonii Krakowskiej oraz Capelli Cracoviensis. Śpiewała pod batutą takich dyrygentów jak Sascha Goetzel, Sebastian Perłowski, Tomasz Tokarczyk, Paul Esswood czy Jan Stokłosa.

fot. K. Sosnowska

Joanna ŚWIĘSZEK-PRZELIORZ – mezzosopranistka koncertująca w kraju i zagranicą jako solistka i kameralistka, specjalizująca się w repertuarze oratoryjno-kantatowym i pieśniach. Z wyróżnieniem ukończyła studia wokalne w Akademii Muzycznej (obecnie im. K. Pendereckiego) w Krakowie w klasie Agnieszki Monasterskiej oraz studia muzykologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Swój warsztat wokalny doskonaliła biorąc udział w licznych kursach prowadzonych przez uznanych na całym świecie pedagogów, m.in. Charlotte Lehman, Rosmarie Landry, Mariusza Kwietnia, Piotra Kusiewicza, Evę Blahovą, Ryszarda Karczykowskiego, Marka Rzepkę, Dariusza Grabowskiego i innych.

Finalistka Międzynarodowego Konkursu Wokalnego im. Jana Kiepury w Krynicy. Laureatka Konkursu Muzyki Operowej i Operetkowej im. Iwony Borowickiej w Krakowie.

Współpracuje na stałe z Octava Ensemble pod dyrekcją Zygmunta Magiery, uznanym przez krytyków muzycznych za jedną z najciekawszych formacji wokalnych młodego pokolenia, wielokrotnie nagradzaną na festiwalach i konkursach. Repertuar zespołu obejmuje utwory od renesansowych aż po współczesną muzykę rozrywkową. Zespół koncertuje w Polsce i poza granicami kraju (Stany Zjednoczone, Chiny, Japonia, Australia, Hiszpania, Turcja, Niemcy, Słowacja itd.). Z zespołem dokonała kilku nagrań płytowych, m.in. Bartłomiej Pękiel – Opera Omnia, Jacek Różycki - Opera Omnia. Członkini żeńskiego sekstetu wokalnego Sei Terre, będącego odkryciem i novum na osi polskiej kultury muzycznej. Joanna współpracuje również z zespołem Collegium Zieleński pod dyrekcją Stanisława Gałońskiego, z którym nagrała dzieła wszystkie Mikołaja Zieleńskiego, album nagrodzony Fryderykiem oraz L'Orphée D'Or, a także innymi zespołami, takimi jak Filharmonia Krakowska, Górecki Chamber Choir, Chór Polskiego Radia, Chór Mieszany Katedry Wawelskiej. Dokonała prawykonania Stabat Mater na mezzosopran i kwartet smyczkowy Wojciecha Kałamarza. Jest częścią realizacji wielu nagrań płytowych, przede wszystkim z muzyką kameralną. Ma na swoim koncie również partie operowe, m.in. w Rodelindzie G.F. Haendla, Weselu Figara W.A. Mozarta, Dydonie i Eneaszu H. Purcella, Janku W. Żeleńskiego, a także Goplanie, Starej Baśni i Konradzie Wallenrodzie tegoż kompozytora.

Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Na co dzień współpracuje i koncertuje z pianistką i kameralistką Dominiką Peszko, z którą nagrała m.in. pieśni Władysława Żeleńskiego.

fot. Sylwia Sygnator

Bartłomiej CHORĄŻY – absolwent Akademii Muzycznej (obecnie im. K. Pendereckiego) w Krakowie w klasie śpiewu solowego Jacka Ozimkowskiego. Swój warsztat wokalny doskonali, współpracując z Dariuszem Grabowskim. Brał udział w mistrzowskich kursach interpretacji i wykonawstwa polichóralnej muzyki barokowej, prowadzonych przez Josa Van Veldhovena. 

W swoim dorobku artystycznym posiada między innymi występy w Weselu Figara W.A. Mozarta, Rigoletcie i Traviacie G. Verdiego w Filharmonii Kaliningradzkiej oraz Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku. Brał udział w wielu festiwalach, w tym również o randze międzynarodowej, takich jak: Festiwal Musica Poetica, Misteria Paschalia, Actus Humanus, Rossini in Wildbad Festival, Royal Opera Festival, Muzyczny Festiwal w Łańcucie, Salezjańskie Lato, Festiwal Muzyki Filmowej w Krakowie, czy wielokrotnie w Międzynarodowym Festiwalu im. G.G. Gorczyckiego – prezentując wraz z Cracow Royal Singers muzykę polskich mistrzów baroku. Na stałe współpracuje z różnymi zespołami muzyki dawnej w całej Polsce, jak m.in. Zespół Muzyki Dawnej Diletto czy Capella Virdimontana. 

Od 2012 roku jest artystą Chóru Filharmonii im. K. Szymanowskiego w Krakowie. Z powodzeniem śpiewa zarówno chóralne, jak i solowe partie wokalne, nieustannie poszerzając swój repertuar. 

W jego solowym portfolio widnieją pozycje, takie jak: kantaty i msze luterańskie oraz największe dzieła oratoryjne J.S. Bacha m. in. Weihnachtsoratorium, Pasja według św. Jana, Pasja według św. Mateusza, Wielka Msza h-moll czy Magnificat, Mesjasz G.F. Haendla, Requiem d-moll, Msza Koronacyjna W.A. Mozarta, Stworzenie Świata, Harmoniemesse J. Haydna, opera omnia takich kompozytorów jak Bartłomiej Pękiel, Grzegorz Gerwazy Gorczycki, Jacek Różycki, Franciszek Lilius, a także wiele innych… 

Członek Męskiego Zespołu Wokalnego Filharmoników Krakowskich, od 2016 roku współpracuje również z Oktetem Wokalnym Octava Ensemble – pod kierownictwem Zygmunta Magiery. Jest współzałożycielem zespołu wokalnego Cracow Baroque Consort. 

Występował pod batutą znakomitych dyrygentów, takich jak Jos Van Veldhoven, Paul Esswood, Alessadro Cadario, Sirkka-Liisa Kaakiknen-Pilch, Łukasz Borowicz, Dawid Runtz, Adam Banaszak, José Miguel Pérez-Sierra, Alexander Humala, Alexander Liebreich, Ola Rudner, Krzysztof Penderecki, Gabriel Chmura, Evgen Savchuk, Helmuth Rilling, Roland Bader, Jacek Kaspszyk oraz wielu innych...

fot. Sebastian Dudek

Paweł SZARPAK – karierę artystyczną rozpoczął w 1997 roku, współpracując z Teatrem Powszechnym w Radomiu. W 2003 ukończył Wydział Wokalno-Aktorski Akademii Muzycznej (obecnie im. K. Pendereckiego) w Krakowie w klasie śpiewu Andrzeja Bieguna. W latach 1998–2003 uczestniczył w licznych kursach wokalnych, m.in. Ryszarda Karczykowskiego oraz w organizowanym przez Rudiego Riemera Internationales Gesangsseminar. W 2001 roku otrzymał wyróżnienie na konkursie wokalnym Oper Oder-Spree.

Od 2001 roku stale występuje w Chórze Filharmonii Krakowskiej. Współpracuje także z czołowymi chórami zawodowymi Krakowa – Capellą Cracoviensis, Chórem Polskiego Radia oraz Operą i Operetką w Krakowie. Uczestniczył w wielu przedsięwzięciach scenicznych, wykonując m.in. główne partie w operach W.A. Mozarta, G. Bizeta, H. Purcella, G. Donizettiego. Wielokrotnie występował także w charakterze solisty na estradzie Filharmonii Krakowskiej. Oprócz zamiłowania do muzyki klasycznej, z powodzeniem odnajduje się w wykonawstwie muzyki popularnej i rozrywkowej. Od wielu lat jest wokalistą znanego zespołu szantowego Wikingowie.

fot. Krzysztof Kalinowski